Bất chấp những biến động của thương mại toàn cầu, ngành gỗ Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong 5 tháng đầu năm 2026 với kim ngạch hơn 7 tỷ USD. Tuy nhiên, sức ép từ các thị trường truyền thống, rào cản thương mại và yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững đang đặt doanh nghiệp trước bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh để giữ vững đà tăng trưởng.
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 7,02 tỷ USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, nhóm sản phẩm gỗ chế biến sâu chỉ đạt khoảng 4,5 tỷ USD, giảm 3,5%, phản ánh nhu cầu đối với mặt hàng nội thất tại nhiều thị trường lớn vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng.
Ở chiều ngược lại, các mặt hàng như dăm gỗ, viên nén gỗ, gỗ xẻ và ván gỗ tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, góp phần bù đắp sự sụt giảm của nhóm sản phẩm chế biến sâu và duy trì kết quả khả quan cho toàn ngành.
Đối với nhóm hàng thủ công mỹ nghệ, xuất khẩu mây, tre, cói và thảm đạt gần 400 triệu USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 8,6% so với cùng kỳ. Trong đó, mặt hàng thảm đạt hơn 262 triệu USD, tăng gần 12%, tiếp tục là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của nhóm hàng này.
Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch khoảng 3,48 tỷ USD. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu sang thị trường này giảm khoảng 8% so với cùng kỳ do nhu cầu tiêu dùng suy yếu và thị trường bất động sản phục hồi chậm.
Trong khi đó, Trung Quốc nổi lên là điểm sáng khi kim ngạch nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam tăng gần 49%. Bên cạnh đó, nhiều thị trường như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Indonesia và Vương quốc Anh cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, góp phần giúp doanh nghiệp giảm dần sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Việc mở rộng thị trường xuất khẩu được đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng giúp ngành gỗ tăng khả năng chống chịu trước những biến động của thương mại quốc tế và hạn chế rủi ro khi nhu cầu tại một số thị trường chủ lực suy giảm.
Ảnh minh họa
Bên cạnh những tín hiệu tích cực về xuất khẩu, doanh nghiệp ngành gỗ đang phải đối mặt với nhiều sức ép mới từ môi trường kinh doanh quốc tế.
Theo ông Ngô Sỹ Hoài – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), mặc dù xuất khẩu gỗ trong 5 tháng đầu năm vẫn duy trì tăng trưởng, doanh nghiệp đang chịu nhiều áp lực từ chính sách thuế của Mỹ chi phí nguyên vật liệu, logistics và tài chính. Cùng với đó, các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và phát triển xanh, buộc doanh nghiệp phải thay đổi phương thức cạnh tranh để thích ứng.
Các quy định mới của Liên minh châu Âu như Quy định chống mất rừng (EUDR), kinh tế tuần hoàn và thiết kế sinh thái cũng đang tạo ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào quản trị chuỗi cung ứng, sử dụng nguyên liệu hợp pháp, có chứng chỉ bền vững và nâng cao tính minh bạch trong toàn bộ quá trình sản xuất.
Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu khoảng 2,93 triệu m³ gỗ nguyên liệu với tổng trị giá khoảng 1 tỷ USD, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước. Dự báo nhu cầu nhập khẩu sẽ tiếp tục tăng trong quý III nhằm phục vụ các đơn hàng cho mùa sản xuất cuối năm.
Theo các chuyên gia, triển vọng xuất khẩu của ngành gỗ trong nửa cuối năm 2026 vẫn tương đối tích cực nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do và sự phục hồi tại một số thị trường. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, chủ động nguồn nguyên liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đầu tư vào thiết kế, thương hiệu nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Việc thích ứng với các tiêu chuẩn thương mại mới không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành gỗ Việt Nam trong những năm tới.
FAQ Những Câu Hỏi Thường Gặp
Ngành gỗ Việt Nam xuất khẩu đạt bao nhiêu trong 5 tháng đầu năm 2026?
Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 7,02 tỷ USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Vì sao xuất khẩu gỗ vẫn tăng trưởng dù thị trường thế giới gặp nhiều khó khăn?
Mặc dù nhu cầu tại một số thị trường lớn suy giảm, ngành gỗ vẫn duy trì tăng trưởng nhờ sự gia tăng xuất khẩu nguyên liệu gỗ, viên nén gỗ, dăm gỗ và việc mở rộng sang nhiều thị trường mới như Trung Quốc, EU, Mexico và New Zealand.
Thị trường xuất khẩu gỗ lớn nhất của Việt Nam hiện nay là thị trường nào?
Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch khoảng 3,48 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu sang Mỹ đã giảm khoảng 8% do nhu cầu tiêu dùng suy yếu.
Những thách thức lớn nhất của doanh nghiệp gỗ hiện nay là gì?
Doanh nghiệp ngành gỗ đang đối mặt với áp lực từ chính sách thuế, chi phí nguyên vật liệu tăng, chi phí logistics cao và các yêu cầu ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng.
Quy định EUDR ảnh hưởng như thế nào đến ngành gỗ Việt Nam?
EUDR là quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu, yêu cầu doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và không liên quan đến phá rừng. Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào quản lý chuỗi cung ứng và hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Trung Quốc có vai trò như thế nào đối với xuất khẩu gỗ Việt Nam?
Trung Quốc đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng khi kim ngạch nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ từ Việt Nam tăng gần 49% trong 5 tháng đầu năm 2026, góp phần bù đắp sự sụt giảm tại một số thị trường khác.
Doanh nghiệp gỗ cần làm gì để nâng cao năng lực cạnh tranh?
Doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, chủ động nguồn nguyên liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực thiết kế sản phẩm và xây dựng thương hiệu nhằm tăng giá trị gia tăng.
Triển vọng ngành gỗ Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 ra sao?
Triển vọng được đánh giá tương đối tích cực nhờ các hiệp định thương mại tự do và sự phục hồi của một số thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần thích ứng với các tiêu chuẩn thương mại mới để duy trì tăng trưởng bền vững.
Nguồn: baomoi.com
