Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam ước đạt 1,48 tỷ USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm lên 11,69 tỷ USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025.
Với kết quả này, gỗ và sản phẩm gỗ là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu cao nhất của ngành nông nghiệp trong 8 tháng qua.
Tuy nhiên, diễn biến tại các thị trường chính đang có sự phân hóa, trong đó xuất khẩu sang Mỹ giảm, còn Trung Quốc cùng một số thị trường châu Á và châu Âu ghi nhận mức tăng.
Tính đến hết tháng 7/2026, Mỹ tiếp tục là thị trường lớn nhất, chiếm 49,9% kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam. Giá trị xuất khẩu sang thị trường này đạt 5,09 tỷ USD, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Trái lại, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,54 tỷ USD trong 7 tháng, tăng 46,4% so với cùng kỳ. Thị trường này hiện chiếm 15% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam, tăng 4,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái.
Với mức tăng trên, Trung Quốc đã vượt Nhật Bản để trở thành thị trường lớn thứ hai của gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam.
Ngoài Trung Quốc, xuất khẩu sang Nhật Bản, Malaysia, Hà Lan, Đức, Anh… cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Diễn biến tại các thị trường này cho thấy dư địa để doanh nghiệp gỗ Việt Nam tiếp tục mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Thị trường lớn nhất đặt ra thêm yêu cầu về phòng vệ thương mại
Dù Mỹ vẫn chiếm gần một nửa kim ngạch xuất khẩu của ngành, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này đang chịu tác động từ việc gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại.
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), đây là một trong những yếu tố diễn ra cùng thời điểm kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Mỹ giảm trong 7 tháng đầu năm.
Ngày 16/7, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết luận cuối cùng vụ điều tra chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp đối với gỗ dán cứng và gỗ dán trang trí từ Việt Nam, với mức thuế AD chung 84,95%.
Mức thuế này đã giảm đáng kể so với ngưỡng sơ bộ 196,14-199,69%, song theo Cục Xuất nhập khẩu, vẫn là rào cản lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.
Trước những diễn biến trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các hiệp hội ngành gỗ để hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp từ thị trường Mỹ đối với gỗ dán cứng, đồng thời tham gia phiên điều trần về điều tra 301.
Cùng với hỗ trợ ứng phó các biện pháp phòng vệ thương mại, Bộ cũng đề xuất xử lý những vướng mắc về thuế VAT trong hoạt động xuất khẩu gỗ nhằm kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp.
Hỗ trợ ngành gỗ cần gắn với yêu cầu của thị trường xuất khẩu
Chia sẻ với PV Etime/Dân Việt, ông Hồ Sỹ Hoài, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ Việt Nam cho rằng trong bối cảnh hiện nay, các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp cần tính đến đặc thù của ngành gỗ khi phần lớn sản phẩm hướng tới xuất khẩu và phải đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu tại các thị trường lớn.
Đặc biệt với Mỹ, thị trường hiện chiếm gần một nửa kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam, doanh nghiệp cần lưu ý các quy định liên quan đến chống bán phá giá và chống trợ cấp.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Gỗ Việt Nam, thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ trực tiếp, có thể tạo điều kiện cho doanh nghiệp thông qua những giải pháp như tháo gỡ vướng mắc về thuế VAT, cải thiện môi trường kinh doanh và hỗ trợ mở rộng thị trường.
Trong đó, việc xử lý những vướng mắc về thuế VAT trong xuất khẩu gỗ cũng là vấn đề đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.
Bên cạnh tháo gỡ khó khăn trong nước, ông Hồ Sỹ Hoài cho rằng hoạt động đàm phán thương mại với các đối tác lớn có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng duy trì và mở rộng thị trường của doanh nghiệp.
Theo ông, việc xây dựng được các khuôn khổ thương mại ổn định với những thị trường xuất khẩu chủ lực sẽ giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện để duy trì hoạt động kinh doanh trong dài hạn.
Chủ tịch Hiệp hội Gỗ Việt Nam cũng đề cập đến việc thúc đẩy để Việt Nam được công nhận là nền kinh tế thị trường, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phải đối diện với các vụ việc phòng vệ thương mại.
Ông giải thích, trong các vụ điều tra chống bán phá giá, nếu một quốc gia chưa được công nhận là nền kinh tế thị trường, cơ quan điều tra có thể sử dụng dữ liệu từ một quốc gia thay thế, chẳng hạn Ấn Độ, Philippines hay Malaysia, để xác định một số yếu tố về chi phí.
Khi chi phí được sử dụng để tính toán không phản ánh sát thực tế sản xuất tại Việt Nam, doanh nghiệp trong nước sẽ gặp thêm khó khăn trong quá trình chứng minh và bảo vệ quyền lợi của mình.
Bên cạnh hoạt động đàm phán ở cấp Chính phủ, ông Hoài cho rằng các cơ quan đại diện thương mại của Việt Nam ở nước ngoài có thể tăng cường vai trò xúc tiến, kết nối doanh nghiệp với khách hàng và hỗ trợ quảng bá sản phẩm Việt Nam.
Điều này càng có ý nghĩa khi cơ cấu thị trường của ngành đang có những thay đổi. Trong lúc xuất khẩu sang Mỹ giảm 5,8% sau 7 tháng, Trung Quốc tăng 46,4% và vượt Nhật Bản trở thành thị trường lớn thứ hai. Một số thị trường khác tại châu Á và châu Âu cũng ghi nhận kết quả tích cực, tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp mở rộng đầu ra.
Từ “Made in Vietnam” đến “Trusted with Vietnam”
Theo ông Hồ Sỹ Hoài, cùng với mở rộng thị trường, ngành gỗ cần chú trọng hơn đến việc xây dựng niềm tin đối với sản phẩm Việt Nam, nhất là khi yêu cầu về nguồn gốc và phát triển bền vững tại các thị trường nhập khẩu ngày càng cao.
Những năm qua, ngành gỗ Việt Nam đã theo đuổi nhiều yêu cầu về bảo đảm gỗ hợp pháp, truy xuất nguồn gốc và chuẩn bị sẵn sàng thực thi VPA/FLEGT. Theo ông, dù quá trình này đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực, việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cũng là cách để doanh nghiệp tự nâng cao năng lực, duy trì thị trường hiện hữu và tạo cơ hội tiếp cận những thị trường mới.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ Việt Nam cho rằng những nỗ lực này cần được truyền tải đầy đủ hơn tới khách hàng quốc tế.
“Trước đây là ‘Made in Vietnam’, thì bây giờ phải là ‘Trusted with Vietnam’, tức là làm tại Việt Nam và hãy tin ở Việt Nam”, ông Hoài chia sẻ.
Theo ông, mục tiêu là khi khách hàng tại châu Âu, Bắc Mỹ hay các thị trường khác mua một chiếc bàn, ghế, giường hay tủ của Việt Nam, họ có thể tin tưởng sản phẩm được sản xuất từ nguồn nguyên liệu hợp pháp, có khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu về sản xuất bền vững.
Nguồn: etime.danviet.vn
